Wat vind ik er zelf van

Veel verschillen in de benadering van het onderwerp hoogbegaafdheid en extra intelligentie hebben te maken met het gekozen perspectief: Gaat je voorkeur uit naar objectief toetsbare uitspraken, ook over jezelf, of vind je het stimulerender om je eigen zintuiglijke ervaringen als referentie te hanteren.
In dit blog vergelijk ik het effect van objectiviteit versus subjectiviteit bij het beschouwen en hanteren van ‘ongewoon sterke intelligentie en intensiteit’.
Ik verduidelijk hoe fundamenteel verschillend die perspectiefkeuze uitwerkt en waarom veel Xi-ers en hoogbegaafden er goed aan doen bewust (ook) het subjectieve perspectief te gebruiken.

Eerst een paar voorbeelden uit de praktijk

Gefeliciteerd, uit de tests blijkt dat u hoogbegaafd bent.
–  
“Jeetje, hoe moet je zoiets op je werk of thuis vertellen, of moet je dat juist niet vertellen?” “Hoe hoog moet je IQ daarvoor wel niet zijn?”
–   “Ik heb inmiddels gemerkt dat ik veel langer en breder nieuwsgierig ben dan allerlei mensen op mijn werk. Soms word ik daar zelf ook wel eens moe van, maar meestal is het gewoon erg spannend.”

wankelend voetstukWe hebben het dus over een zeer kleine groep, ongeveer 2% van de populatie. Hoe extremer de intelligentie, des te lager het percentage van voorkomen.
–  
“Zo’n deskundige zal zich wel niet vergissen, hoe gaan andere mensen daarmee om?” “Moet ik nu alsnog gaan studeren?” “Betaalt de ziektekosten verzekering mijn coaching?”
–   “Ik begin me te realiseren hoezeer ik me al mijn hele leven eenzaam voel en zou zo graag eens wat vaker mensen ontmoeten waarmee ik een echt goed gesprek kan voeren.”

Welk perspectief gebruik jij?

Het objectieve perspectief verwijst naar zaken die zich buiten jezelf afspelen, naar feitelijke, zo mogelijk meetbare informatie, ongekleurd door persoonlijke waarneming of emotie. Ook kan je als een buitenstaander naar jezelf kijken.
Via het subjectieve perspectief kijk je als het ware van binnen naar buiten, gebruikmakend van zintuiglijke gewaarwordingen en eigen gevoelens en emoties.

Niet iedereen is zich bewust van het eigen voorkeurs-perspectief. Daarnaast zijn er in beide groepen mensen die zich oprecht niet kunnen voorstellen dat de andere benadering gelijkwaardig zou zijn aan de eigen voorkeur als het om ‘serieuze zaken’ gaat. In de wetenschap is het objectieve perspectief de norm.

Had je bij de titel van dit blog “Wat vind ik er zelf van”, het idee dat Willem dat ging uitleggen, of vatte je het op als een uitnodiging?

De objectieve beoordeling van HB

3e persoonHet onderwerp hoogbegaafdheid zit, zowel vanuit de wetenschap als vanuit het onderwijs, doorgaans in de ‘objectiverende hoek’. Liefst dient een deskundige met objectieve toetsen vast te stellen of er bij iemand sprake is van hoogbegaafdheid.
De Delphi definitie is al meer beschrijvend, maar gebruikt objectiverende taal: “…is een snelle en slimme denker, die complexe zaken aankan…intens levend…Hij of zij schept plezier in creëren.” Kan/mag je nog steeds hoogbegaafd heten als je niet alles in de definitie herkent en kies je zelf die grens?
De kennismaking met het onderwerp loopt voor velen dus via het objectiverende perspectief en dat is niet voor iedereen behulpzaam om er zelf iets mee te kunnen doen. Zeker niet als er allerlei emoties rond het eigen HB-verleden (on)bewust aanwezig zijn. Sommigen beginnen er om dergelijke redenen ook niet aan.

Subjectieve informatieverwerking bij beelddenkers

1e persoonIemand die van nature vooral vanuit zintuiglijke gewaarwording informatie verwerkt – bijvoorbeeld een beelddenker – kan niet zoveel met de mededeling: “U bent hoogbegaafd.”
Hun herkenning, erkenning en verkenning lopen via de eigen subjectieve informatieverwerking, gekoppeld aan de specifieke context waarin die gebeurtenissen plaats vinden. Door interactie en door te doen ontwikkelen zij een besef wat het onderwerp met hen te maken heeft.
Dat geldt zowel voor de sterk visuele denkers, beelddenkers in engere zin, als voor Xi-ers die vooral andere zintuigen gebruiken, inclusief intuïtieve varianten ervan, of een willekeurige combinatie van dit alles.

Herken je de kenmerken van Xi?

Mijn introductie van Xi als ‘iets wat je bij jezelf herkent’, spreekt mensen aan die zich (ook) thuis voelen bij het subjectieve perspectief:
“Ik weet niet of ik hoogbegaafd ben, maar ik herken me helemaal in de kenmerken van Xi en ik begrijp nu eindelijk waarom allerlei gebeurtenissen in mijn leven zo gelopen zijn. Daar kan ik nu mee aan de slag.”

Van objectief naar subjectief

Om qua perspectief te kunnen bewegen van “het onderwerp hoogbegaafdheid is op mijn pad gekomen” via “wat moet ik veranderen bij mijn loopbaan en gezin?” naar “wat vind ik er eigenlijk zelf van?” is voor de één moeilijker dan voor de ander. Maar als je leven als Xi-er of HB-er nogal onstuimig en ook emotioneel geladen blijkt te zijn, is het m.i. de enige oplossing om zelf in beheer te blijven over wat je er mee wilt doen.

Een eigen niche uithakken?

Eigen niche-1Ik vind het wel plausibel dat veel Xi-ers alleen maar zelf “hun niche kunnen uithakken”. Deels omdat bij hen die niche zo ongewoon is, deels omdat het uithakken zelf een noodzakelijk proces is om de vorm, plaats en persoonlijke waarde van de niche te ontdekken.
Mr incredibleDe motivatie om te hakken kan worden bevorderd door contact met ‘lotgenoten’, gelijkgestemden, peers, en door ervaringen met hen uit te wisselen. Vaak gaan die ervaringen over gebeurtenissen die emotioneel indruk hebben gemaakt en over wat er ontdekt is om hier vanuit subjectief perspectief mee om te gaan.
Want het is praktisch onvermijdelijk dat ongewoon intelligent en intens zijn af en toe tot onbalans met je omgeving leidt. Dat geldt in hoge mate voor de z.g. Onafhankelijken, van tijd tot tijd voor de z.g. Harde Werkers, en vermoedelijk niet zo vaak voor de Supersterren. (voor de toelichting zie deze pagina).

Veerkracht, zelfreflectie en peers om samen te groeien

Dan komt het doorgaans op veerkracht aan om de eigen emotionele balans te bewaren of weer te hervinden. Natuurlijk kan het behulpzaam zijn om even afstand te nemen en naar je eigen situatie te kijken, maar eerder mindful dan objectief: Vanuit het bewustzijn dat je zelf de betrokkene bent en blijft. Wat ga je er zelf aan doen? Of ga je wachten tot die onbalans door je omgeving wordt opgelost, omdat het niet jouw schuld is?
Wat morele steun en gedeelde ervaringen kunnen helpen om niet te blijven afwachten, maar zelf in actie te komen.

Intergifted, een nieuw platform

InterGifted logoSinds ruim een half jaar bestaat er een nieuw internationaal platform, Intergifted.
Het is ‘a network hub of connection and support for gifted people’ en er is een besloten Facebook groep aan verbonden. Ik maak deel uit van de groep coaches binnen het netwerk.
Het is fascinerend hoe binnen korte tijd een warme en open sfeer is ontstaan waarin vanuit allerlei landen en contexten ervaringen en kennis worden gecombineerd en gedeeld. Daarom vind ik het oprecht spannend hoe de mogelijkheden van zo’n platform als Intergifted kunnen bijdragen aan de persoonlijke groei van de deelnemers bij het tot uitdrukking (durven) brengen van hun ongewone kwaliteiten.

In ieder geval komt de vraag “Wat vind ik er zelf van” ruim aan bod en zijn de antwoorden prettig divers, zoals de doelgroep nu eenmaal is.

Naar boven

Reacties zijn gesloten.